Chuyện Tây Nguyên: Du lịch ấy, du lịch gì?

Khu du lịch Buôn Đôn (hay còn gọi là Bản Đôn), (huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) được xem là xứ sở triệu voi. Voi không những góp phần tạo nên nét văn hóa riêng biệt mà còn là sản phẩm du lịch độc đáo của tỉnh này. Thế nhưng hầu hết voi quý ở đây đều bị vắt kiệt sức phục vụ cho du lịch. Bên cạnh đó thú săn lông, đuôi voi ngày càng rầm rộ khiến cho hầu hết voi ở đây bị vặt sạch lông, chặt đuôi để kinh doanh. Nhiều voi đã chết, trong khi đó, mỗi năm Đắk Lắk vẫn mất tiền tỷ cho việc bảo vệ voi.

Đã vặt sạch lông còn chặt luôn cả đuôi

Thống kê của Chi cục Lâm nghiệp Đắk Lắk ghi rõ, vào năm 1980, đàn voi nhà của Đắk Lắk có đến 502 con. Thế nhưng đến năm 1998, đàn voi chỉ còn 166 con (nghĩa là mất đi 336 con trong vòng 18 năm). Không dừng lại ở đó, đến nay đàn voi chỉ còn hơn 50 con, tập trung phần lớn ở Buôn Đôn. Một thực trạng khiến bất kỳ ai đến Buôn Đôn để tận mắt chiêm ngưỡng những chú voi quý này đều phải xót lòng khi thấy chúng bị xâm hại nghiêm trọng. Ông Ama Yun, một già làng ở đây phải thốt ra vẻ lo lắng rằng: “Nhiều năm trước, đuôi voi còn nhiều chứ bây giờ bị chặt gần hết cả rồi. Mà đuôi là một bộ phận rất quan trọng nó tác động rất lớn đến sự dẻo dai của lưng voi nên khi bị chặt đi coi như sức khỏe voi bị giảm từng ngày”. Một nài voi lâu năm còn biết lo lắng cho voi ở đây cũng tỏ ra buồn bã mà rằng: “Lông là lớp bảo vệ quan trọng cho da voi. Vậy mà bị vặt sạch lại chặt luôn cả đuôi nữa thì có ngày voi cũng ngã bệnh mà chết”. Ngược lại với thảm cảnh này là hàng loạt các cửa hàng bán đồ lưu niệm dọc hai bên đường vào khu Buôn Đôn công khai bày bán rất nhiều lông voi cắt khúc và cả nguyên sợi. Nhiều quán có nguyên cả chiếc đuôi voi. Tại những cửa hàng này, lông voi được tạo thành hình chiếc nhẫn, hình vòng tay, khuyên tai… rồi phủ bên ngoài một lớp bạc, vàng rất mỏng. Theo như sự tiếp thị và rao bán công khai của các chủ cửa hàng thì một chiếc lông voi mạ bạc hình chiếc nhẫn thì có giá 100 đến 150 ngàn đồng, mạ vàng thì đắt gấp đôi. Giá một chiếc đuôi voi đã được sấy khô (có khoảng 30 sợi lông) thì được bán 2,5 đến 3 triệu đồng. Một số chủ cửa hàng ở đây cũng tiết lộ rằng dịp hè và Tết là hai thời điểm dịch vụ buôn bán lông, đuôi voi nhộn nhịp nhất. Đó cũng chính là thời điểm những “chuyên gia” vặt trộm lông, chặt trộm đuôi voi tụ về đây đông nhất.

20 năm nữa hết voi?

Theo quan niệm tín ngưỡng của nhiều người thì voi là một vật thiêng liêng. Vì thế, lông voi, đuôi voi được xem là biểu tượng mang đến sự may mắn, sức khỏe, thịnh đạt… Nhiều người còn đồn thổi, người chưa lập gia đình có được chiếc vòng, chiếc nhẫn lông voi sẽ rất mặn mà đường tình duyên. Chính vì những điều này mà “cơn sốt” lông voi ngày càng nóng.

Theo kinh nghiệm của một chủ cửa hàng tên là Lan thì: Nếu là lông voi thô, thật thì thường có màu bóng, dẻo. Loại lông thô này càng dài thì giá càng đắt, càng mang về nhiều tài lộc. Cũng theo bà Lan, trong đội quân chuyên đi tận diệt lông voi và chặt đuôi có cả các nài voi và nhân viên khu du lịch Buôn Đôn (những người làm nhiệm vụ quản lý voi)?.

Để kiểm chứng điều này, chúng tôi thử tiếp cận một nhân viên quản lý voi ở đây và thật bất ngờ khi nhân viên này nói thẳng ra rằng: “muốn có được lông thật thì hãy tìm đến các nài voi và nhân viên quản lý voi vì họ là người tiếp cận voi dễ nhất”. Người nhân viên này còn quảng cáo thêm rằng: Lông voi được các nài voi và quản lý voi lấy trộm thường là lông đẹp ở vị trí chóp đuôi voi. Nếu có loại lông đó sẽ không sợ bệnh tật. Ngược lại với những lời quảng cáo này, một lãnh đạo huyện Buôn Đôn cho rằng, đó chỉ là sự truyền tụng, đồn đại chứ thực tế không ai kiểm chứng và cũng chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh là thật hay không. Chính vì sự đồn đại này đã kích thích thú chơi tuyệt diệt voi chứ xưa kia theo quan niệm của dân bản địa nếu phát hiện người nhổ trộm lông voi phải bị phạt trâu, heo. Người trộm còn phải đọc lời sám hối trước già làng rồi già làng đem sợi lông nhổ trộm đốt đi để cầu thần voi tha tội cho kẻ ăn trộm. Thế nhưng quan niệm tốt đẹp này đến nay đã biến mất trước sự nuối tiếc và gìn giữ trong bất lực của nhiều già làng ở Buôn Đôn.

Theo khảo sát thì hầu hết voi còn sống ở Đắk Lắk đã già, tỷ lệ sinh sản sụt giảm nghiêm trọng. Từ đầu năm 2010 đến nay, hàng loạt voi quý lần lượt ra đi. Không riêng gì Buôn Đôn mà cả Vườn quốc gia Yok Đôn cũng xảy ra tình trạng voi chết thảm. Nguyên nhân chính do kiệt sức và bị xâm hại. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng cứ đà này hơn 20 năm nữa voi quý ở Việt Nam chỉ còn trong huyền thoại.

theo Hà Văn Hạo
______________________________________________________

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: