Người Mèo trong các giáo lý mông lung

Vào những ngày cuối tháng 4 và đầu tháng 5-2011, trên khu vực biên giới Nậm Kè, Na Cô Sa, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, có 17 hộ với gần trăm khẩu đồng bào Mông di cư từ các tỉnh khác đến. Là huyện nghèo, cộng với tình trạng di cư tự do, đất canh tác ít, đời sống của người dân vốn đã thiếu thốn lại càng khó khăn thêm. Tuy cuộc sống còn nghèo khó, lại đang là mùa gieo trồng nhưng những người theo cái gọi là “đạo Vàng Chứ” mỗi tuần phải bỏ ra 3 ngày (thứ năm, thứ bảy, chủ nhật) để cầu nguyện. Khi các cơ quan chức năng trên địa bàn Mường Nhé có ý kiến về những việc làm trên, những người di cư tự do đã chống đối, cho rằng các cấp chính quyền địa phương ngăn cản hoạt động tín ngưỡng của đồng bào. Việc làm trên đã gây nên tình trạng bất ổn và phức tạp về an ninh trật tự trên địa bàn.

Hiện tại đã có 16/24 xã biên giới có “đạo Vàng Chứ” và có tới 17.793 người theo đạo này. Điều đáng lo ngại, cùng với hoạt động đạo và di cư tự do là tình trạng bỏ sản xuất, phá rừng, đốt nương, cô lập những người không theo đạo. Thậm chí, những đối tượng theo đạo còn sử dụng vũ khí nóng đối với những người không theo đạo. Tình hình trên không chỉ làm cho các hộ người Mông nghèo càng thêm nghèo mà kéo theo các tệ nạn xã hội như: buôn bán, vận chuyển ma túy, nghiện hút, trộm cắp được “đất” phát triển. Các địa bàn có truyền “đạo Vàng Chứ” luôn là điểm nóng trên tuyến biên giới Điện Biên.

Vàng Chứ là ai?

Để tìm hiểu về “đạo Vàng Chứ”, chúng tôi đã đến các bản người Mông trên tuyến biên giới. Qua tìm hiểu, một số người dân tộc Mông ở Điện Biên cho biết: Vàng Chứ là người trần mắt thịt, ở xa, rất xa. Nhưng khi được hỏi, ở xa là ở đâu thì gần như chỉ nhận được câu “Chư pâu” (Không biết). Vàng Chứ có giàu không? Lại chư pâu. Thế Vàng Chứ đã cho dân gì chưa? Vẫn lại câu nói cửa miệng: Chư pâu. Cũng có một số người chỉ tay lên trời. Ý nói, đó là nơi Vàng Chứ ở. Cũng có một số người Mông khác lại cho biết. Vàng Chứ là ông vua của người Mông được trời cử xuống. Ai theo Vàng Chứ thì sống, ai không theo Vàng Chứ thì chết. Hỏi một số người dân tộc Mông đang theo “đạo Vàng Chứ”: Vì sao không theo Vàng Chứ thì chết? Không ngần ngại, tất cả mọi người đều nói một ý rất giống nhau. Sắp tới sẽ có lũ lụt, sạt núi. Ai không theo sẽ bị mưa lũ cuốn đi. Ai theo thì được Vàng Chứ cứu giúp, tránh được thiên tai lũ lụt. Mọi người còn cho biết thêm. Ai có tiền hay vàng bạc cho Vàng Chứ vay, sau này Vàng Chứ sẽ trả gấp mười. Cứ theo đồng bào dân tộc Mông thì Vàng Chứ quả là người có sức mạnh siêu nhiên. Cái gì Vàng Chứ cũng biết, điều gì Vàng Chứ cũng làm được. Vàng Chứ có thể đoán định được cả sự thay đổi của tự nhiên, xã hội và tư duy. Đi theo Vàng Chứ, gửi gắm niềm tin vào Vàng Chứ sẽ có cuộc sống hạnh phúc, đủ đầy. Hay nói một cách khác, Vàng Chứ là chúa của người Mông, một nhân vật siêu nhiên sẽ mang đến cho người Mông thoát đói nghèo, vất vả.

Để tìm hiểu thêm về Vàng Chứ, chúng tôi có tham khảo thêm một số tài liệu khác về “đạo Vàng Chứ”. Trong trang http://www.vi.wikipedia.org thì được biết, “đạo Vàng Chứ” là một thứ đạo do Vàng Pao, một tướng phỉ sau khi bị thất trận chạy sang Mỹ dựng lên nhằm mục đích chống cộng trên cơ sở đạo Tin lành. Sau khi tổ chức phỉ của Vàng Pao bị lực lượng cách mạng Lào tiêu diệt, Vàng Pao chạy sang Mỹ và ở đó, Vàng Pao đã dựng lên cái gọi là “đạo Vàng Chứ” để mê hoặc, lôi kéo những người Mông với dụng ý tập hợp lực lượng.
Cũng theo một nguồn thông tin khác, chúng tôi có được. Vàng Chứ xuất phát từ nguyên gốc có tên nghĩa trong tiếng Mông là Vương Chủ. Nghĩa là vua của người Mông. Vào năm 1978, đài phát thanh Châu Á tự do, có đặt trung tâm phát sóng ở nước ngoài bắt đầu xuất hiện chương trình phát sóng tuyên truyền về “đạo Vàng Chứ”. Trong chương trình phát sóng, có đề cập đến việc ra đời của Vàng Chứ. Theo đài này, Vàng Chứ là con của đức chúa trời với người con gái Mông. Vì trái đất sắp đến ngày tận thế, xảy ra trận đại hồng thủy nên chúa trời đưa Vàng Chứ xuống trần gian để cứu giúp người Mông. Khi nào, trái đất xảy ra đại hồng thủy sẽ được Vàng Chứ cho đôi cánh bay lên trời thoát nạn. Đã có một thời gian, các bản người Mông theo “đạo Vàng Chứ” làm những “chiếc cánh” như cánh diều rồi “tập bay” là như thế.

Những tài liệu của Vàng Chứ

Khi chúng tôi vào xã Nà Hỳ, huyện Mường Nhé, Điện Biên có được 3 tài liệu mà theo đồng bào Mông thì đó là “kinh thánh” của “đạo Vàng Chứ”. Gồm: Quyển 1 là “Những lời nói của Vàng Chứ để cứu người”, in khổ 13x19cm, bìa ni-lông màu nâu, dày 1.470 trang. Quyển 2 là “Nghe bài hát của chúa Giê-su”, in khổ 10×14,5cm, quyển này phô tô, dày 164 trang. Và quyển thứ 3 là “Những người lắng nghe chúa Giê-su hát thánh ca” cũng in khổ 10×14,5cm, dày 345 trang. Trong số các quyển sách chúng tôi có được, có quyển 2, quyển “Những bài hát của chúa Giê su” được phô tô là có ghi nguồn gốc từ La Mirada, CA. 90637, được in ở Hàn Quốc từ năm 1996. Còn các cuốn khác đều không có nơi in, không nơi xuất bản, không năm phát hành và không có ai chịu trách nhiệm về việc in ấn các tài liệu này. Có hỏi cũng chỉ được biết, do một số người theo “đạo Vàng Chứ” tự phong là “trưởng đạo” xuống Hà Nội mang về. Ngoài quyển phô tô, chất lượng giấy không được tốt, còn các quyển khác, chất lượng giấy và chất lượng in rất tốt. Dẫu là quyển phô tô hay quyển in từ nước ngoài, tất cả các cuốn sách này đều in theo tiếng Mông hệ chữ la tinh mà nhiều người quen gọi là chữ Mông la tinh.

Ai đọc được sách giảng đạo?

Hầu hết những người các dân tộc khác không thể đọc được các cuốn sách này. Ngay một số người dân tộc Mông theo “đạo Vàng Chứ” cũng không biết đọc. Số người đọc được hầu hết là thanh niên. Họ học từ bao giờ cũng không ai biết chỉ đoán họ được học qua các buổi truyền đạo và học truyền nhau mà thôi. Có một số người chữ viết phổ thông không biết, nếu có biết thì phát âm và đánh vần, đọc cũng rất chậm nhưng có thể đọc gần như “thuộc làu” những quyển sách trên. Tất nhiên, ý nghĩa của những vấn đề viết và in trong đó, chỉ có người Mông hiểu, còn nếu dịch ra nghĩa tiếng phổ thông thì hầu như là “vô cùng khó khăn”, chỉ là hiểu ý của nó mà thôi. Ngay Thiếu tá Lầu A Tú, Chính trị viên phó đồn Biên phòng Nà Hỳ, là người dân tộc Mông nhưng cũng không đọc được các tài liệu trên. Thiếu tá Lầu A Tú cho rằng, những chữ in trên tài liệu này là do phiên âm tiếng Mông sang chữ viết la tinh nên rất ít người biết được.

Chúng tôi nhờ Binh nhất Hờ A Nếnh, người dân tộc Mông ở xã Mường Pồn, huyện Điện Biên, hiện là chiến sĩ của đồn BP Nà Hỳ đọc và dịch một số đoạn trong cuốn sách mà theo Nếnh, đó là cuốn “Những người lắng nghe chúa Giê su hát thánh ca”. Bản thân Hờ A Nếnh cũng có một số từ đọc được song không hiểu nghĩa mà phải nhờ Thiếu tá Lầu A Tú, Chính trị viên phó của đồn dịch hộ. Có một số câu, số từ, cả Thiếu tá Lầu A Tú và Binh nhất Hờ A Nếnh phải trao đổi với nhau bằng tiếng Mông mới tìm ra được ý của câu đó, từ đó và đoạn đó. Theo lời đọc và dịch từ cuốn sách đó, chúng tôi ghi lại đại ý như sau: “Vàng Chứ là ngôi sao trên trời. Mặt trời, mặt trăng cho Vàng Chứ thức ăn. Chúa Giê su trên cao tất cả… Cả thế giới là của chúa Giê su. Chúa Giê su đi khắp nơi để chia sẻ với những nỗi khổ của người dân nghèo. Mọi lỗi lầm, sai trái sẽ được chúa Giê su bỏ qua. Rồi chúa Giê su lại đi cùng biển, cùng trời, cùng đất. Đến hẹn chúa Giê su lại về. Chúa gặp linh hồn của mọi người trên trời cao. Chúa Giê su sẽ cho mọi người có được ba bữa cơm gạo…”.

Sau khi Hờ A Nếnh đã đọc và dịch hộ một số tài liệu trên, chúng tôi tranh thủ hỏi Binh nhất Hờ A Nếnh về việc tại sao lại đọc được các chữ trên? Hờ A Nếnh đã học được từ đâu? Một chút ngần ngại rồi Hờ A Nếnh cười, bẽn lẽn bảo: Học ngày trước, khi ở quê. Theo chúng bạn đi xem cầu nguyện nên biết. Và có những câu, nghe mãi nên thuộc, kiểu như người ta học hát ấy. Không biết chữ nhưng vẫn có thể hát được.

Khi chúng tôi hỏi những người theo đạo về 28 tín điều căn bản trong giáo lý của đạo Tin lành như: Thượng đế ba ngôi; Hội thánh; Nghi lễ Báp têm; Lễ tiệc thánh; Ngày Sa bát… Hầu như 100% số người được hỏi đều không biết. Với họ, tất cả đều từ người rao giảng tự tạo ra. Và họ cũng không biết đó là gì và có cái gì phải tuân theo, làm theo.

Như vậy, “đạo Vàng Chứ” là không có thật, chỉ là một thứ giáo lý mà những thế lực thù địch dựng lên để lôi kéo và tập hợp nhân dân. Lợi dụng vào sự hiểu biết, nhận thức hạn chế và đời sống vật chất còn khó khăn của đồng bào Mông để lừa phỉnh, mê hoặc. “Đạo Vàng Chứ” thực ra là sự “cải biến”, “xuyên tạc” đạo Tin lành, lợi dụng vào đạo Tin lành “làm ra” thứ đạo của riêng mình.

Nhà nguyện và những giáo lý

Tất cả dân bản bản Cà Là Pá đều tập trung vào nhà ông Giàng Séo Chẩn để cầu nguyện. Ngôi nhà nguyện này có chiều dài 10m, chiều ngang 4m. Trong ngôi nhà bốn xung quanh vách là nứa đan, mái lợp bằng các phên nứa được phủ lớp bạt màu xanh. Ngôi nhà được chia làm ba ngăn. Hai đầu nhà, một để ngủ, một để nấu ăn rộng chừng 4m2 một ngăn. Ngăn giữa là rộng nhất.

Phía đầu nhà nấu ăn, chỗ chúng tôi ngồi, soong, nồi, bát, đũa còn vứt lỏng chỏng. Chiếc kiềng sắt ba chân đen sì sì vẫn ở trên chỗ đất nền vũm xuống như lòng chiếc khay cùng dăm ba thanh củi cháy dở. Phía đầu nhà gia đình để ngủ, áp với vách ngăn giữa 2 gian làm bằng phên nứa được treo tấm phông vải xanh, có kê một chiếc bục cao chừng 1,2m, rộng khoảng 0,35m.

Từ dưới chân bục có một dây hoa bằng nhựa, loại hoa nhựa của Trung Quốc sản xuất bán rất nhiều ở các chợ đường biên. Phía trên mấy cây tre đan chéo làm xà nhà có gác mỗi bên 2 cái loa thùng, cỡ 30x30cm đã cũ. Tôi quan sát thấy các mép loa vải bọc đã sờn. Không biết do công suất hay do người ta cố ý để chỉ đủ nghe mà âm lượng chỉ như hai người nói chuyện.

Tranh thủ được vào cùng ngồi nghe giảng đạo, chúng tôi người thì ghi chép các số liệu, người tranh thủ chụp ảnh. Khi chúng tôi đưa máy ảnh định chụp người giảng đạo mới hay, chái nhà chiếu ánh sáng xuống nên không thể chụp được vì ngược sáng. Đứng lên cũng rất khó chụp được rõ nét người giảng vì phía sau là tấm phông màu xanh thẫm, lại bị cành hoa nhựa che khuất gần 1/2 khuôn mặt nên rất tối. Nhìn bằng mắt thường cũng rất khó nhận diện được người đang giảng đạo. Để chụp được ảnh người giảng đạo, chúng tôi đã phải sử dụng loại máy chuyên nghiệp nhưng vẫn không rõ nét, trông cứ mờ mờ, tôi tối.

Trong ngăn giữa nhà có tới cả trăm người, phân làm hai bên. Từ phía dưới nhìn lên chỗ có người đứng giảng đạo. Bên phải là đàn bà, con gái, trẻ em. Bên trái là đàn ông và nam thanh niên. Những tấm gỗ xẻ được kê 2 đầu trên những đoạn gỗ để ngồi.

Khi hỏi, đang là mùa mưa, mùa gieo hạt mà bà con không đi nương lại đi cầu nguyện thế này? Mọi người nhìn chúng tôi như người “trời” rồi bảo, có Vàng Chứ lo cho cái ăn cái mặc rồi, chỉ phải đi cầu nguyện Vàng Chứ thôi. Những người này hầu hết là người di cư từ các nơi khác đến. Mọi người ngồi nghe rất chăm chú.

Khi thấy chúng tôi vào cũng có đôi ba người ngoái cổ xuống nhìn rồi lại tập trung vào nghe người đứng sau bục giảng. Chỉ riêng các cháu nhỏ vẫn cứ tồng ngồng chạy nhảy bên ngoài và trong gian giảng đạo. Ngồi nghe giảng, có một vài chị vạch áo cho con bú. Cũng có vài ba cháu nhỏ ặt cổ ngủ trên địu sau lưng mẹ.

Phải nói rằng, chúng tôi ngồi nghe nhưng gần như mù tịt, không hiểu được người phía trên đang rao giảng cái gì. Bởi người đó chỉ nói bằng tiếng Mông. Trên tay người đó cầm cuốn sách “Những lời nói của Vàng Chứ để cứu người”. Ông Giàng Séo Chẩn nói: Người đang giảng tên là Giàng A Phủ, 30 tuổi. Khi chúng tôi hỏi, thế Giàng A Phủ trình độ văn hóa lớp mấy, có học qua trường lớp đào tạo nào về tôn giáo không? Ông Chẩn thật thà: Không biết. Thế Giàng A Phủ đang nói điều gì? Ông Chấn cười cười: Giàng A Phủ đang giảng “đạo Vàng Chứ” cho mọi người nghe. Ông ấy nói cái gì? Ông Chẩn lại cười cười bảo. Giàng A Phủ nói rằng, Vàng Chứ là vua của người Mông, được nhà trời cử xuống để chăm sóc người Mông. Vàng Chứ dặn mọi người không được ăn tiết canh, không được hút thuốc, ốm không cần đến bệnh viện mà chỉ cần Vàng Chứ cho uống nước của Vàng Chứ là khỏi. Để có ăn, chỉ cần cầu nguyện Vàng Chứ thì Vàng Chứ sẽ cho lúa, ngô, khoai ăn ngày 3 bữa, không cần làm.

Để kiểm tra lại thông tin mà ông Chẩn vừa cung cấp, chúng tôi hỏi Phó Chủ tịch xã Leng Su Sìn, Lỳ Xè Chứ. Phó Chủ tịch xã Lỳ Xè Chứ gật gật đầu xác nhận.

Chúng tôi lại hỏi. Ông bà cha mẹ sinh ra mình, khi chết không thờ cúng để nhớ ơn mà lại đem tháo dỡ bàn thờ gia tiên? Thấy ông Giàng Séo Chẩn không nói, anh Vừ Sáy Chư, người trước cũng có đôi ba lần đi nghe giảng đạo nhưng không theo bảo: Vàng Chứ bảo ông bà, cha mẹ chết rồi, linh hồn đã lên trên trời. Trên ấy đã có Vàng Chứ trông nom chăm sóc, không cần phải cúng nữa. Chỉ cần cầu nguyện Vàng Chứ là Vàng Chứ lo cho hết.

Hôm chúng tôi vào Nà Hỳ, được anh em cán bộ đồn BP cho xem một đoạn băng quay một thanh niên người phương Tây đang thuyết giảng về chúa. Đoạn băng này theo anh em cán bộ của đồn BP Nà Hỳ cho biết, anh em có được là từ máy điện thoại di động của một thanh niên ở xã Nà Bủng. Phần một của đoạn băng trên là phóng sự ngắn nói về một thanh niên phương Tây, khi sinh ra bị khuyết tật, không có tay và chân.

Phía chân bên trái chỉ có phần bàn. Bằng nghị lực của bản thân, người thanh niên này có thể làm được tất cả các việc từ đánh răng đến uống nước, thậm chí tắm, bơi, nghe, gọi điện thoại và sử dụng xe đi lại. Phần 2 của đoạn băng trên, người thanh niên này “đứng” trên bàn, dùng cơ hông di chuyển trên đó và nói chuyện về sự trợ giúp của chúa. Anh ta cho rằng, bản thân làm được các việc trên là nhờ có chúa. Tất nhiên là đoạn băng trên anh thanh niên nói bằng tiếng nước ngoài và đã được dịch ra tiếng Việt phổ thông. Trong băng trên có một số đoạn, qua lời phiên dịch, anh thanh niên có ý trách chúa tại sao lại sinh ra anh ta và để anh ta không được bình thường như người khác.

Sau khi tự trách chúa, anh ta lại tự lý giải rằng, chúa có nói với anh ta đó là chúa muốn thử thách. Chúa nói cứ cầu nguyện chúa thành tâm thì chúa sẽ cho tất cả. Xâu chuỗi tất cả nội dung trong bài “thuyết giảng” của mình, anh ta kết luận. Hãy cầu chúa và tích cực siêng năng cầu chúa thì chúa sẽ cho tất cả, bù đắp tất cả mọi khiếm khuyết mà tạo hóa đã sinh ra.

Sau khi xem xong đoạn băng, nếu chỉ nhìn nhận ở góc độ tâm linh thì quả là một con người mà có thể nói là sống được đã khó chứ chưa nói đến có thể làm được tất cả các công việc sinh hoạt thường nhật một cách bình thường. Và điều không tưởng ấy có thể trở thành sự thật thì chắc phải nhờ có một sự giúp đỡ của thế giới siêu nhiên nào đó.

Nhưng nếu xét trên góc độ bản năng sống của con người thì đây thực sự chỉ là một nỗ lực phi thường và sự cố gắng vượt bậc của cá thể người thanh niên đó.

Tuy nhiên, người ta đã dựng lên một hình ảnh mang tính chất siêu phàm từ sự giúp đỡ của một thế lực siêu nhiên mà ở đây là chúa. Đoạn băng này được phát tán trong các buổi lễ rao giảng “đạo Vàng Chứ”. Những người rao giảng về “đạo Vàng Chứ” đã đánh đồng “đạo Vàng Chứ” với Tin lành, làm ảnh hưởng đến sự “thuần khiết” của đạo Tin lành, làm biến tướng giáo lý của đạo Tin lành.

(Sưu tầm)
__________________________________________________

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: