Xử trí chảy máu mũi

Chảy máu mũi, không nên xem thường

Chảy máu mũi là một cấp cứu thường gặp trong chuyên khoa tai-mũi-họng. Phần lớn hiện tượng chảy máu mũi là lành tính và sẽ tự cầm máu, nhưng trong một vài trường hợp lại là biểu hiện của bệnh nặng cần phải có sự can thiệp kịp thời để tránh gây mất máu, ảnh hưởng đến tính mạng bệnh nhân. Vì thế việc tìm hiểu chính xác nguyên nhân chảy máu mũi là việc hết sức quan trọng.

Các khối u ở mũi đều có thể gây chảy máu mũi

Ung thư vòm họng: Là loại ung thư có tỉ lệ mắc cao nhất trong ung thư vùng đầu mặt cổ. Điểm đặc trưng của chảy máu mũi khi bị ung thư vòm họng là máu có màu nhờ nhờ như máu cá, xuất hiện khi hắt hơi hoặc xì mũi mạnh, ít khi gặp máu chảy thành giọt, kèm theo các triệu chứng ù tai, nhức nửa đầu cùng bên, giai đoạn muộn hơn có xuất hiện hạch ở cổ. Ngoài ung thư vòm họng còn ung thư xoang, ung thư tế bào ngửi… cũng có triệu chứng chảy máu mũi nhưng là những loại ung thư hiếm gặp hơn.

Khối u lành, u xơ vòm mũi họng: Thường gặp ở thanh niên tuổi dậy thì, một phần ba trường hợp có biểu hiện đầu tiên là chảy máu mũi, trong loại này thì máu mũi chảy thành giọt, thành dòng và thường làm cho bệnh nhân thiếu máu, nếu nặng và kéo dài thì phải truyền máu. Vì vậy nếu thấy một thiếu niên hay chảy máu mũi kèm theo ngạt mũi một bên thì nên nghĩ đến u xơ và phẫu thuật cắt bỏ là cách điều trị duy nhất có hiệu quả.

Các bệnh về máu và mạch máu

Một số bệnh về máu do thiếu yếu tố đông máu cũng có thể là nguyên nhân dễ gây chảy máu, nhất là máu mũi. Bệnh về cơ quan tạo máu như ung thư máu, bệnh bạch cầu cấp cũng hay gây chảy máu trong đó có chảy máu mũi. Loại này thường hay gây chảy máu nhiều lần, cầm máu rất khó khăn. Người cao huyết áp cũng dễ bị chảy máu mũi, đặc biệt là khi có những sang chấn tinh thần, máu mũi thường chảy xuống miệng, sau một thời gian ngắn, bệnh nhân nôn ra toàn máu lẫn dịch trong dạ dày. Chảy máu mũi trên bệnh nhân cao huyết áp thường do áp lực trong mạch máu quá cao, vì vậy cần xử lý nhanh gọn kèm theo thuốc hạ áp.

Viêm mũi và dị ứng cũng có thể gây chảy máu mũi: Một số bệnh nhiễm khuẩn hoặc virut toàn thân, trẻ nhỏ bị viêm cấp hoặc mạn tính đường hô hấp trên cũng có thể gây chảy máu mũi.

Do chấn thương: Tất cả những chấn thương động đến mũi đều có thể gây chảy máu mũi, nhất là những chấn thương vùng giữa mặt. Một số người rất nhạy cảm với những va chạm dù rất nhẹ như ngoáy mũi, lau mặt hơi mạnh tay cũng đủ gây chảy máu. Đối với những người này khi khám mũi thường có vết loét trong mũi (đặc biệt ở điểm mạch) hoặc có vẹo vách ngăn mũi.

Do nguyên nhân nội tiết: Một số trường hợp thay đổi nội tiết trong thời kỳ có thai những tháng đầu hoặc theo chu kỳ kinh nguyệt cũng có thể gây chảy máu do xung huyết niêm mạc mũi.

Không có nguyên nhân cụ thể: Ở một số người rất hay bị chảy máu mũi nhưng không tìm ra nguyên nhân. Hiện tượng này hay gặp ở trẻ em, máu chảy ra không có lý do cụ thể, hoặc chảy sau khi hắt hơi, đi nắng về hoặc ngoáy mũi, máu chảy ra ở điểm mạch. Máu chảy không nhiều, thành giọt, tự cầm, và tái phát nhiều lần. Kiểu chảy máu mũi này có liên quan đến thời tiết hanh khô hay thay đổi về áp suất khí quyển.

Cách xử trí

Trước một trường hợp chảy máu mũi nên hết sức bình tĩnh. Nếu ta nhìn thấy rõ máu chảy ra đằng trước thì dùng hai ngón tay bóp vào hai cánh mũi (phần mềm của cánh mũi chứ không phải sống mũi). Làm như vậy là ép chặt phần điểm mạch là nơi hay chảy máu nhất (chiếm 90% các trường hợp chảy máu mũi) ấn bóp như thế ít nhất 10 phút mới có tác dụng cầm máu. Nếu máu chảy nhiều cần nằm xuống để tránh choáng ngất do mất máu trong khi chở đến bệnh viện. Nằm nghiêng tránh nuốt máu vào bụng. Có một biện pháp tránh nuốt máu vào bụng là cho bệnh nhân cắn một nút chai giữa hai hàm răng vì ở tư thế mồm há ra thì người bệnh khó nuốt máu vào bụng hơn. Nếu máu chảy nhiều quá và không thể cầm được thì nên khẩn trương chuyển bệnh nhân đến bệnh viện, chuyên khoa tai-mũi-họng để có những biện pháp can thiệp kịp thời. Khi bị chảy máu mũi, dù tự cầm được máu hay không cũng nên đến chuyên khoa Tai-mũi-họng để khám để tìm nguyên nhân chảy máu nhằm phát hiện sớm những bệnh lý vùng vòm họng.

theo BS Trần Hướng
_______________________________________________________

Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: